Yunanistan’ın Ege Denizi’ndeki adalarında turizm sezonunun en yoğun dönemine girilirken su kaynakları üzerindeki baskı arttı.
İklim değişikliğinin yağış düzenini bozması ve sıcaklıkların yükselmesi nedeniyle yılbaşından bu yana yedi ada kuraklık acil durumu ilan etti.
Krizin en görünür olduğu yerlerden Astypalaia’da ana su rezervuarındaki miktar yaklaşık 150 bin metreküpe geriledi. Mevcut suyun, yaz tüketimi aynı hızla devam ederse yaklaşık beş buçuk ay yeteceği hesaplanıyor.
Rezervuar altıda bire indi
Astypalaia, Yunanistan’ın kuzey ve batı bölgelerine yağış getiren kış sistemlerinden yeterince yararlanamadı. Ada, 2020’den bu yana en kurak ikinci dönemini geçirdi.
Yerel yönetimin hesabına göre yıl boyunca yağan bütün su aynı yerde toplansaydı yalnızca 2,5 santimetre derinliğinde bir tabaka oluşturacaktı.
Livadi bölgesindeki ana rezervuarın kapasitesi yaklaşık 900 bin metreküp seviyesinde bulunuyor. Rezervuarda kalan 150 bin metreküp su, toplam kapasitenin yalnızca altıda birine karşılık geliyor.
Rezervuar hem yerleşim alanlarına hem tarımsal sulamaya hem de adanın turistik merkezi Chora’ya su sağlıyor.
Yaz nüfusu beş katına çıkıyor
Astypalaia’nın normal dönemde yaklaşık 1.400 olan nüfusu, turizm sezonunun zirvesinde 7 bine kadar yükseliyor.
Nüfusun kısa sürede beş katına çıkması, evler, oteller, restoranlar ve diğer turizm işletmelerinin su tüketimini hızla artırıyor.
Adadaki günlük su kullanımı yaz aylarında yaklaşık 900 metreküpe ulaşıyor. Rezervuara yeni su girişi olmaması hâlinde mevcut stokun sonbahar ve kış döneminde de baskı altında kalması bekleniyor.
Turizm, Yunan adalarının ana gelir kaynakları arasında yer alırken ziyaretçi sayısındaki artış altyapı kapasitesinin üzerinde talep oluşturuyor.
Çiftçinin suyu kesildi
Yerel yönetim, içme ve kullanma suyu rezervlerini korumak amacıyla nisan ayında Livadi’deki çiftçilerin rezervuardan yararlanmasını durdurdu.
Üreticiler sulama için kuyulardan çıkarılan tuzlu ve düşük kaliteli suya yönelmek zorunda kaldı. Tuzlu su kullanımı sebze bahçeleri ve meyve ağaçlarında verim kaybına yol açtı.
Yağış gelmemesi hâlinde bazı çiftçilerin gelecek sezon ekim yapmaması gündemde bulunuyor.
Su kullanımındaki önceliğin hanelere ve turizm merkezlerine verilmesi, adadaki tarımsal üretimin kuraklığın ilk kaybedenlerinden biri olmasına neden oldu.
Deniz suyu arıtma kapasitesi artırıldı
Astypalaia yönetimi, mayıs ayında su acil durumu ilan ederek geçici bir deniz suyu arıtma tesisinin kurulmasını hızlandırdı.
Chora’da devreye alınan geçici tesisin günlük üretim kapasitesi 600 metreküp olarak açıklandı. Tesis, yaz tüketiminin yaklaşık üçte ikisini karşılayabilecek büyüklükte bulunuyor.
Analipsi bölgesindeki mevcut arıtma tesisi ise yaz aylarında artan nüfusun ihtiyacını tek başına karşılayamadı. Bu nedenle ikinci geçici tesis devreye alındı.
Kalıcı arıtma tesisinin yıl sonuna kadar tamamlanması planlanıyor. Ancak deniz suyu arıtma tesislerinin yüksek elektrik tüketimi ve işletme maliyeti, adaların bütçesi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Oteller 5 Euro teşvik veriyor
Adadaki bazı oteller, konukların su tüketimini azaltması için yeni uygulamalara başladı.
Chora’da faaliyet gösteren bir otel, odasının her gün temizlenmesini istemeyen müşterilere 5 Euro değerinde kupon veriyor. Günlük temizlikten vazgeçilmesi, çamaşır ve havlu yıkama ihtiyacını azaltıyor.
Otel işletmeleri yeni yatırımlarda yüzme havuzu veya jakuzi yerine yağmur suyu depolayan sarnıçları değerlendirmeye başladı.
Turizm işletmelerinin aldığı önlemler kısa vadeli tüketimi düşürebilir. Ancak yağışların kalıcı biçimde azalması hâlinde yalnızca gönüllü tasarruf uygulamalarının yeterli olmayacağı değerlendiriliyor.
Dokuz adaya 15 milyon Euro
Yunanistan Çevre Bakanlığı, su sıkıntısı yaşayan dokuz adada arıtma tesisleri, su şebekeleri ve depolama tankları için 15 milyon Euro kaynak ayırdı.
Astypalaia’ya ayrılan tutar 1,5 milyon Euro oldu. Finansmanın geçici ve kalıcı arıtma kapasitesinin artırılmasında kullanılması planlanıyor.
Yunanistan’da yerleşimin bulunduğu 200’den fazla ada bulunuyor. Adaların çoğu sınırlı yer altı su kaynaklarına sahip olduğu için yaz nüfusundaki artışa karşı deniz suyu arıtma tesislerine bağımlı kalıyor.
Şebekelerdeki kayıp ve kaçak oranlarının yüksek olması da üretilen suyun tamamının tüketiciye ulaşmasını engelliyor.
Kuraklık 2049’a kadar ağırlaşabilir
Avrupa Kuraklık Gözlemevi, Astypalaia’yı haziran ayında kuraklığın gelişmeye başladığını gösteren turuncu kategoride işaretledi.
Atina merkezli Demokritos Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi, küresel sıcaklıkların yükselmesi hâlinde adalardaki su kıtlığının 2049’a kadar daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulundu.
Yağışların daha düzensiz hâle gelmesi, kış aylarında yeterli su depolanmasını zorlaştırıyor. Yaz sıcaklıklarının yükselmesi ise buharlaşma ve tüketimi aynı anda artırıyor.
Yunan adalarında bundan sonraki süreçte sonbahar yağışları, kalıcı arıtma tesislerinin tamamlanma takvimi ve turizm işletmelerinin tüketimi azaltmak için alacağı önlemler izlenecek.
