Çin’deki Gaokao: Dünyanın En Zor Üniversite Sınavı
Yazar: Betül Topaklı / Milliyet.com.tr – Pek çoğumuzun geleceğini üniversite sınavları belirliyor. Çünkü ileride yapacağımız meslekten evleneceğimiz kişiye kadar hayatımızın en önemli noktaları, bu sınavın sonucuna göre şekilleniyor. Gençler kaderlerini belirleyen bu sınav için ter döküyor dershanelere, kurslara gidiyor ve binlerce soru çözüyor. Üniversiteye giriş sınavları tüm dünyada yapılırken, çok daha zorlusu her yıl Çin’de gerçekleşiyor. “Yüksek sınav” anlamına gelen ve ulusal yükseköğretim giriş sınavı olan Gaokao sınavı, Çin’de üniversiteye girişin tek yolu… Peki bu sınav dünyadaki diğer üniversite sınavlarıyla kıyaslandığında neden bu kadar zor?
Uzun Süren Bir Sınav Deneyimi
Her yıl haziran ayında yapılan ve iki gün boyunca 10 saate yakın süren Gaokao sınavı, matematik, Çince, yabancı dilin yanı sıra öğrencilerin kariyer hedeflerine göre fizik, kimya, biyoloji, tarih, politika ve coğrafya gibi alanlarında yapılıyor. Ancak zorluk seviyesi lise müfredatının çok ötesine geçiyor. Öyle ki matematik sorularının bazıları üniversite seviyesinde kabul ediliyor. 2019 yılında 10 milyondan fazla adayın katıldığı Gaokao sınavlarında, geçen yıl 13,4 milyon aday sınava girdi ancak sadece yüzde 40’ı üniversiteye girebilme başarısını gösterebildi.
13,4 Milyon Adaydan Sadece 5 Bin 800’ü Kabul Ediliyor
Çin’de 2,820 yükseköğretim kurumu bulunuyor ve bunlardan yalnızca 115’i, enstitünün eğitim alanındaki mükemmelliğini belirleyen Proje 211’e dahil ediliyor. Bu üniversitelere kabul edilen öğrencilerin parlak bir geleceğe sahip olması bekleniyor. En prestijli “Proje 211” üniversitelerinde kabul oranı yalnızca yüzde 5’tir. Bu durum, 2024 yılında ilk 115 üniversitenin her birinin, 13,4 milyon başvuran arasından ortalama yalnızca 5 bin 800 öğrenciyi kabul ettiğini gösteriyor. Söz konusu sınavda sadece akademik bilgi değil, aynı zamanda psikolojik dayanıklılık da büyük rol oynuyor. Ailelerin, okulların ve toplumun baskısı öğrencilerin omuzlarına yükleniyor. Başarılı olanlar parlak bir geleceğe adım atarken başarısız olanlar geri dönüşü zor bir yola giriyor.
Gaokao, öğrencilere ABD, İtalya, İngiltere gibi ülkelerde de üniversitelere yerleşebilecekleri puanı belirlerken, bu sınav sonucunu geçerli gören okullar arasında dünyanın en iyi üniversiteleri olan Cambridge, Sydney ve Toronto da bulunmaktadır. Bu durum, sınavın ciddiyetini daha da artırıyor.
Sınava Hazırlanmak İçin Önemli Fedakarlıklar
Gaokao’ya hazırlık süreci genellikle ortaokul yıllarında başlıyor. Öğrenciler haftada ortalama 60 saat ders çalışıyor, hatta bazıları okulu bırakıp özel derslere yöneliyor. Uykusuz geçen geceler, ders çalışırken konsantrasyonu artırmak için serum taktırmak, ergen kızların adet dönemlerini sınavdan sonraya ertelemek için doğum kontrol hapı kullanması gibi uç yöntemler uygulanıyor. Bu sınav aynı zamanda ciddi psikolojik baskılarla da anılıyor. Shenzhen’de intihar eden öğrencilerin büyük kısmının sınav stresi altında olduğu bu durumu kanıtlıyor. Çünkü sınavda başarısız olmak, çoğu öğrenci için düşük gelirli işler, aile hayal kırıklığı ve sosyal dışlanmayla sonuçlanabiliyor.
Sınav hazırlık süreci, Çin’de adeta bir endüstri haline gelmiştir. Gaokao dadıları olarak adlandırılan genç mezunlar, öğrencilerle birlikte yaşayıp ders tekrarına yardımcı olmaktadır. Ancak bu dadılar, yemek ve temizlik gibi konularda yardımcı olmamakta, esas amaçları moral ve motivasyon sağlamaktadır. Aileler, sınav gününde zaman kaybı olmaması için lüks otellerde oda ayırtmaktadır. Hatta bazı oteller, özel “başarı paketleri” adıyla özel hizmetler sunmaktadır.
Sınav günü ülkede neredeyse olağanüstü bir durum yaşanmaktadır. Bazı iş yerleri kapatılır, okulların olduğu sokaklarda güvenlik önlemleri alınır ve polisler sessizliği sağlamak için devriye gezer. Aileler heyecanla tüm okul çevresini miting alanına çevirdiği için bu tür önlemler mecburi hale gelmektedir. Ulaşım için Gaokao taksileri devreye girer ve bazı şehirlerde bu taksiler trafiğe öncelik tanır ve hatta ücretsiz taşımacılık yapılır.
Olağanüstü Güvenlik Önlemleri
Gaokao sırasında kopya girişimlerini önlemek için olağanüstü önlemler alınır. Metal dedektörler, sinyal kesiciler ve sınav salonlarını tarayan dronlar gibi teknolojiler devreye girer. Öyle ki metal sütyen askısı takanlar sınava alınmaz. Yasa dışı kopya girişimleri hapis cezasıyla cezalandırılabilir. Bazı aileler ise milyonlarca yuan harcayarak sahte kimlikle sınava girecek kişileri kiralayabilir. Bu durum, yakalandığında hem öğrencinin hem ailenin ağır cezalara çarptırılmasına neden olur.
